تمثیل و مثل ترکی خراسان

   خراسان سرزمین خردخیز و ادب پروری است که ادبیات و فرهنگ مردمش گنجینه ای زوال ناپذیر و منبعی بزرگ برای ادبیات ایران فراهم آورده است. این گنجینه ی فرهنگ در طول سالیان دراز، هنوز هم دست نخورده باقی مانده و اصالت و پُر مایگی خود را حفظ کرده است. فراموش نمی کنیم که نخستین شاعران ترک گوی آذربایجان و آناتولی از خراسان برخاسته اند. خردورزانی چون شیخ عزالدین حسن اوغلو، خواجه علی خوارزمی، خواجه دهّانی، الیاس بابا، خواجه احمد فقیه و بزرگانی از این زمره همگی از خاک پاک خراسانند که اندیشه های زلال اسلام را از این سرزمین که به عطر امام رضا (ع) عطرآگین گشته به وام گرفته اند و هر یک در راس طریقتهای اسلامی پیر طریقت گشته و افکار پاک اسلامی را در دیگر سرزمینها پراکنده اند. از یاد نمی بریم که ادبیات ترکی از این سرچشمه ی ادب و عرفان بهره های فراوان برده و وامدار خراسان بزرگ است.

   از ادیبان و پژوهشگران خراسانی کتابهای چندی در فرهنگ و ادب خراسان و فرهنگ مردمی این دیار چاپ و منتشر شده است و هر یک گوشه ای از این غنای فرهنگی را به نمایش نهاده اند. اما کتاب “تمثیل و مثل” که اخیرا توسط پژوهشگر پُرکار و غیرتمند این سرزمین – اسماعیل سالاریان به بازار فرهنگ و ادب ارائه شده است ویژگی های خاصی دارد. در این کتاب ضرب المثل های ترکی خراسانی اساس کار گرفته شده است و تلاش گردیده تا اصالت این ضرب المثل ها حفظ شود و علاوه بر آن به ترجمه ی فارسی و موارد استفاده ی هر یک از این ضرب المثل ها اشاره گردیده است. ضمنا تلفظ دقیق هر یک به لاتین نیز ارائه گشته است و این عمل سبب خوانش صحیح ضرب المثل ها شده و کار خواننده را آسان می سازد. در ضمن، خواننده را با زیبائی های زبان ترکی خراسانی نیز آشنا می سازد.

   این اثر علمی و ادبی زیبا به همت جناب اسماعیل سالاریان که عمری در باب ارتقاء فرهنگ خراسانی گذرانده است جامه ی عمل پوشیده و اثری فراموش نشدنی را تقدیم جامعه ی فرهنگی ایران، بویژه ترک زبانان ایران کرده است. نشر این اثر ارزشمند را به این نویسنده ی فعال و غیرتمند تبریک گفته و امید به دیگر کارهای پژوهشی این استاد زبان و ادبیات ترکی خراسان بسته ایم. پژوهشگر این کتاب، برگی پُر بار از فرهنگ این سرزمین فراهم آورده که به نوبه ی خود نقطه ی عطفی در فرهنگ ترکی خراسانی است. تردیدی نیست که چنین کاری بسیار ارزشمند است و راهگشای حرکتهای بعدی است. چاپ نفیس کتاب نیز از دیگر برجستگی های اثر است و در ماندگاری کتاب مؤثر خواهد بود. برای نویسنده و پژوهشگر ارجمند این کتاب آرزوی موفقیت بیشتر را دارم.

                                                                         م. کریمی

نظرات

  • سلاملار و سایغیلار
    اللرنیزه ساغلیق

  • زهرا . ح

    در مورد این کتاب نماینده سابق مردم اورمیه در مجلس شورای اسلامی و استاد فعلی دانشگاههای تهران و همچنین کارشناس شبکه جهانی سحر؛ که از بدو تشکیل «رکستر ساری تئل»، با عنوان شاعر و مشاور ارکستر با سرپرست آن استاد رضا افشارپور (افشار) همکاری دارشته و دارند؛ قطعه شعری در وبلاگ وزین خود «ساری تئل لی چاغلاریم» به آدرس :
    http://ceferi.blogfa.com/ مرقوم فرموده اند که عینا” تقدیم بازدیدکنندگان محترم این صفحه می نمتایم

    سالاریم سالاریانه
    ـــــــــــــــــــــــــــ
    «ئچه گون بوندان اوّل «ساری تئل» ارکسترینین باشچیسی عزیز قارداشیم «رضا افشار» واسطه سیله، مقدّس مشهد شهریندن حؤرمتلی ادیب دوستوموز مهندس «اسماعیل سالاریان» حضرتلریندن «تمثیل و مثل» آدلی بیر فولکلور خزینه سی پای آلدیم. بو نئچه بیت شعری اسماعیل قارداشیمین مدنیّت و ادبیّات یولوندا چکدیکلری زحمتلره تقدیم ائدیرم»

    کؤنول سرّیم نئجه گلسین بیانه؟
    ادیب؛ «اسماعیلِ سالاریان»ه

    «خراسان» دان یازیب تورکی مثل لر
    قالیبدیر «اورمو»، «تبریز» و «میانه»

    مگر «افشار» کیمی صاحب قلم لر
    «ساری تئل»له قویا سون بو زیانه

    نه قدری بوغچادا سؤزلر قالیبدیر
    گرک دیلدن دیله چیخسین عیانه

    جوان نسل ای قانی غیرتله قاینار
    آییل خدمت قیل «آذربایجان»ه!

    قوجا سالاریاندان درس آل ایندی
    قلم الده قدم قوی بو میانه

    غرض آخر دعا دیر جعفری دن:
    وئره صحّت تاریم سالاریانه

ارسال دیدگاه