بهمن نصیرزاده « آراز» / یازار: حسن ساری زاده

آراز – اؤیرتمن، شاعر،یازار و آپاریجی

بهمن نصیرزاده جنابلاری نین دئدیگی اساسدا ،انسانلارین بیر حقیقی دوغوم گونو وار،بیر دنه ده سیجیلی ده قید اولونموش دوغوم گونو.بویوک باباسی،آتاسی و آنا سی نین دئدیگینه گؤره بهمن ،بهمن آییندا پیر احمد کندینده دنیایه گؤز آچیب. اونا گؤره آدینی بهمن قویوبلار.قدیم آتالار اوشاقلارین دوغوم گونلرینی قرآن کتابی نین بیر یانیندا یازاردیلارو بهمن ینده دوغرو دوزگون دوغوم گونو ائله اورادان بللی اولوبدور.اصلینده بهمن ۱۳۴۹ جو گونش ایلینین بهمن آیی نین یئددیسینده دنیایه گلیبدیر.اما سیجیلی سینده یازیلان ۱۳۵۱- ۵ -۹ دور.

بهمن ین بویوک بابالاری قافقازدان ترکیه اؤلکه سینه گلیبلر و ترکیه دن ده تبریزه گئدیبلرسونرا اورادان قره تپه یه و قره تپه دن ایسه پیر احمد کندینه کؤچموشلر.بهمن ۵ یاشینا چاتار کن یئنه ده آتاسی اورادان باغچه جوق کندینه کؤچوب گلیبدیر .بهمن اوشاقلیق دورانینی پیر احمد و باغچه جوق کند لرینده گئچیریب و ایلک تحصیلاتینی باغچاجیقدا اوخوموش. او هم شلوغ، هم چالیشقان و زیرک بیر اؤیرنجی اولوبدور.بهمن اورتا اوخول تحصیلاتینی داش ماکی شهرینین ایلک دفعه آچیلمیش شبانه روزی مدرسه سینده بیتیریبدیر.دبیرستان مقطع سینین ایلک ایلینی ماکی دا ، تجربی رشته سینده تحصیل آ لیب. سونرا اورموشهرینده سپاهین شبانه روزی دبیرستانیندا یئنی دن دبیرستانین بیرینجی ایلیندن اوخوماغا باشلامیشدیر.ایکی ایل یاریم دان سونرا اورانی دا ، مسئول لاری ایله بیر پارا عقیدتی جهتدن توتوشمازلیق اوزریندن و اختلاف لارا گؤره ترک ائدیب تحصیلی دوام ائتدیرمک اوچون ماکی شهرینه گلیبدیر .۱۳۶۹ جو ایلدن ماکی دانشسراسینا داخل اولاراق تحصیله ادامه وئریبدر. فریدون مصطفی پور، …………..احمد زاده ، ابوالقاسم حسین پور و …………..امینی ، بو دورد اؤیرتمنین بهمن  ین دانشسراده تحصلینین دوام ائتمه سینده بویوک و اؤنملی رول لاری اولوبدور.بهمن ۱۳۷۱ –جی گونش ایلینده دانشسرانی بیتیره رک آموزش و پرورش اداره سینده استخدام اولموش و ماکی کتلرینده اؤیرتمن لیگه باشلاییب .

بهمن ۱۳۷۲ –جی ایلده خوی شهرینین آزاد دانشگاهینین سیناولاریندان ادبیات رشته سینده قبول اولوب و تحصیله باشلامیش.تورک لوک دوشونجه سی یوخاری سویه ده اولان استاد سعید قره آغاجلونون بیر پارا سؤزلرینین ائتگیسی آلتیندا قالمیش و تورکجه یه ماراغی داها آرتیق آرتمیشدیر .بو اولایدان سونرا بهمن آذربایجانین تاریخ و ادبیاتی اوزره مطالعه ائتمگه باشلامیشدیرو آز بیر زاماندا اؤیرنجی لرین ایچینده تورک لوک دوشونجه سی ایله باشقالاریندان تمامی ایله فرقلی اؤلموشدور.

بهمن ایکی رشته ده یوکسک لیسانس آلمیش. او  ۱۳۷۵ –جی ایلده ادبیات رشته سینده لیسانس آلیب و اوزون بیر زاماندان سونرا ۲۰۱۲ –جی ایلده ترکیه اؤلکه سینین ارزروم شهرینین آتا ترک دانشگاهیندا یوکسک لیسانس آلماق اوچون بیر ایل عرب ادبیاتی اوخویاندان سونرا رشته سینی دگیشدیره رک، اسکی تورک ادبیاتی رشته سینده تحصیله دوام وئریب و بو رشته ده بیرینجی یوکسک لیسانسی آلا بیلمیشدیر .یوکسک لیسانسی آلماق اوچون تئز ینین موضوع سونو « فارس ساحسینده تورک اثرلر » سئچمیش و ایشله میشدیر .۲۰۱۴ –جو ایله دک بو قونو ایله ایلگیلی یاییلان تاریخ،ادبیات و سیاست اوزره بوتون کتاب،مقاله و پایان نامه لرین لیسته سینی حاضر لامیشدیر.

بیر پارا مسئله لره گؤره ۱۳۹۱ –جی ایلده مجبورا زنجان بؤلگه سینین قئیدار شهرینه کؤچ ائتمیشدیر ، بو کؤچمه ایکی ایلجه سورموشدور.بو ایکی ایلی آنا یوردوندان اوزاق اولماسینا باخمی یاراق هئچ ده عمر گونلری هدره گئتمه میشدیر . او بو ایکی ایلده اوچ دیلده «آراز» آدلی سؤزلوک حاضرلامیش و عینی حالدابیرینجی یوکسک لیسانس اونون چالیشقان روحونو اوخشایا بیلمه میش و یئنیدن شبستر شهرینین آزاد دانشگاهیندان( تاریخ ایران بعد از اسلام) رشته سینده ایکینجی یوکسک لیسانسی آلماق اوچون تحصیله باشلامیشدیر .و تئزینی « اشعار معجز آیینه زندگی مردم » قونوسوندا سئچیب و بو ساحده گؤزه گلیم چالیشقانلیق گؤستریب و باشی اوجالیقلا تحصیلینی بو شهرده باشا چاتدیریب.

بهمن مهارتلی و چوخ باشاریلی بیر اؤیرتمن دیر او بوتون فن لره و تدریس روشلرینه اوستاد بیرسیدیر .فن کلاسداری یه چوخ وارد دیر یعنی بهمن ین کلاسداری سی بیرینجی دیر .بهمن وطن پرور ومدنی بیر انسان اولاراق راحاتجیلیقلا جاماعت لا ارتباط قورا بیلیر و بو اساسدا بو ایکی ایلده قئیدار شهرینین مدنی و فرهنگی چالیشقان انسانلاری ایله تانیش اولوموش و اونلارین بوتون ییغینجاقلاریندا اکتیو اشتراک ائتمیش و بو ساحده اوزوندن بویوک بیر ایز قویموشدور.هله ده بهمنی قئیدارین ملی تؤرنلرینه مناسبتلرده چاغیرارلار .

بهمن ۲۰۱۶ –جی  ایلده ترکیه نین آنکارا دانشگاهیندا ادبیات رشته سینده دکتراسینی آلماق اوچون تحصیله دوام وئریب و تئز( پایان نامه ) یازما دؤنمینه کیمین اورادا اوخوموش اما دکتراسینی ایراندا آلماق اوچون تئزینی تهران دانشگاهیندا یازماق ایسته میشدیر.بونا گؤره پرونده سینی تمامی ایله آنکارادان آلمیش و تهران دانشگاهینا گتیر میشدیر .تاسف له پرونده سینی بیر اوزون مدت اورادا قالاندان سونرا ایتمیش اولدوغونو سؤیله ییرلر و بئله لیکله هله ده تئزی یازیلمامیش قالیر .

بهمن ۱۳۷۴ –جو ایلدن بو یانا شعر دئمگه باشلاییب ائله بو ایلده ماکی شهرینین یلدا شعر و ادب درنگی ایله تانیش و اورانین بیر چالیشقان اؤیه سی اولور.بهمن درنگین ان چالیشقان اؤیه لریندن بیری اولاراق بوتون تؤرن لرده،مناسبتلرده و ییغینجاقلاردا برنامه لرین آپاریجیسی اولور و چوخ اوستون سویه ده وئرلیشلری قاباغا آپاریر .بهمن اؤلکه میزین باشا باش شهرلرینده بوتون ادبی،فرهنگی درنک لرده و ییغینجاقلاردا فعال اشتراک ائدنلردن بیریدیر.

بهمن ۱۳۸۹ –جو ایلدن رسمی صورتده یازماغا باشلاییب. بهمن دویقولو انسان اولاراق اوشاقلیقدان شعر و موسیقی ایله ماراغلانیب ،موسیقی ساحسینده ده بیر نئچه موسیقی آلتینی مهارت له ایفا ائدیر . بؤلگه میزین اَ ن مهارتلی  آپاریجیسی ساییلیر ، کئچیریلن تؤره نلری مهارتله آپاریر و شن چاغلار یارادیر . آراز بَی گوجلو معلّم ، دویقولو شاعـر ، مهارتلی موسیقی ایفاچیسی ، شن ائل توره نلرینین ایستکلی وسئویملی آپاریجیسی ، وطن پرور ، ائل سئور ، قایغی کش ویوردوموزون داهی بیر یازاریدیر. کئچن ایللرده ماکو بولگه سینین شاعرلریندن بیر توپلوم اثر یاراتدی ( آذربایجانین دیلبر گوشه سی داش ماکودان نئچه شاعیر ) آدیندا. بو کیتاب ۱۳۸۹ نجو ایلده گونش اوزو گؤردو و ۱۰۰۰ جیلد ده یاییلدی ، بوکیتابدا بؤلگه میزین ۳۴ شاعیری تانیتدیریلدی اونلارین بیو گرافیسی و اؤرنک اولاراق نئچه شعری یاییملاندی شاعیرین اوشاق ساحسینده ده قیسا ، گوزل ، تبه یاتیم شعرلری وار .

یــاراتدیقی اثـرلـر :

 ۱ – آذربایجانین دیلبر گوشه سی داش ماکودن نئچه شاعیر

۲ – فرهنگ سه زبانه آراز =  فارسجا ، آذربایجان  تورکجه سیجه ، تورکیه تورکه سیجه

۳- تــومـــروس آنا( تورکجه رومان)

۴ –  مــاکــو ، قـــالا و سرداری

۵- اشعار معجز آیینه زندگی مردم

۶- آذربایجان یاللی لاری ماکیدا(یاللی ایزلری ماکوده(

۷ – جیناس بایاتیلار

۸ – آرازام من ( تورکجه شعر توپلوسو)

۹ – نهج الفرادیس

۱۰ – فرهنگ بومی ماکو(ماکی یئرلی گله نک و گؤره نکلری )

بیر شعر اؤرنک اولاراق

آغــري

اوجا آغري

  باشي قارلي

آي ويقارلي

من ائشيتديم او گؤزل نغمه لريندن

اوخشاييردين ائلي هردم

آغلاييردين قان اور كدن

سني آخيردا يئتيردي دلي طوفان منه بيردن

چكديگين وايلا دريندن

چوك سيخيلديم اثريندن

تيتره ييب جوشدي بو قانيم اور گيمدن

اختيار آلدي اليمدن

سؤيله سك مين بئله درد واردي عزيزلر

وئره گين دالدالا بيزلر

 سئل گوجو آرخي تميزلر

قويماريق بيز گله جكلر اولا هئچ واخ كؤتو گونلرساياغي

دئ سن آتسينلار بو يولدا گؤتورنلر آياغي

تانري توركو ن داياغي

  گولوش اولسون قوناغي

دئ سهند اوخشاسين آغلار بولاغيندان

گون قيزارسين ياناغيندان

    بئله چيخسين دوداقيندان

گل آتام قارداشيم آغري

گل كؤنول سيرداشيم آغري

گل سيزير گؤز ياشيم آغري

دئ او ياندان ساوالان گلسين هارايه

سؤيله سين ائللره آيه

تورك ائلين آغريسي هئچ واخ آرارت آدلانان اولماز

بئشيك اؤز مالكينه يادلانان اولماز

حاق سؤزو مرد دانان اولماز

اوغولون غيرتي اولسا گول چيچك غونچادا سولماز

توپراقي دوشمنه قالماز

كوكلو گوللر نه قدر قالسا قار آلتدا چيخاجاقدير

قار گونشدن گوله شركن    يیخاجاقدير يئره قاري

گونشين واردي وقاري

اونا تك سئوميري اينجيت سين اوقاري

اوجا آغري

گون ویرار كن گوله جكدير

اتگينده سئومه لي غونچالي گوللر

دوم دورو داشلي بولاغلار

ده يه جكدير باهارين نغمه سيني چایلي دوداقلار

 گؤروره م من،دئشيلير كوللو اوجاقلار

آچيليرايسسي قوجاقلار

آز قالوبدور گييه جاكسان ياشيل الوانلي دونون سن

گؤروره م من

اوتورور هئي دالي دشمن

نه قدر قار ،ياغي ياغسين

اوجالي شانلي باشيندا نه قدر چن آخير آخسين

 نه قدر دونداراجاقدير           نه قدر يول كسه جكدير

 كؤتو شاخدا هله ليك قوي گينه كسسين

قوي باشيندا دلي طوفان هله اسسين

چكيلر چن- آخار آخيردا بولودلار

او زاماندير گون ویرار كن

ارييب چشمه لرين قوي آراز اولسون

 كوكره ييب آخسين آرازيم

قورو گؤلده سويا دويسون

ديكه ليب گؤي خزر اولسون

دوزدي قار ياغدي ازلده اوجا داغلار باشينا

شاخداني پايلادي او قونشوسونا يولداشينا

ولي بو سيكّه نين آغري اولاجاق بير طرفي

گون بولوددان ايشارار كن ویراجاق داغ باشينا

زر گؤنشدن سپه جكدير ذيروه يه داش قاشينا

اوجا آغري

  بو نه دندير؟

گؤز آچاندان ائليمي من گؤزو آغلار گورورم

سينه داغلار گؤرورم

بو ساياق ايسته ميرم

ايستيرم بير گؤن ائوي     من باجي قارداشلي گؤرم

ائوي سير داشلي گؤرم

نه روا هيجريده هر گؤن ائلي گؤز ياشلي گؤرم

يوردو باش داشلي گؤرم آي ويقارلي اوجا آغري

سئل ييخاندا ظولم اليله نئچه ايلليك گؤيه قارخميش بو حاصاري

گؤز تيكيلدي بيزه ساري

تا آلاق بيز اله تاري      سينديراق بلكه سه تاري

آپاراق تحفه باهاري        پايلاياق بوسه  نوباري

آنديميزدير بو دفه بير اولو تانري

قويما قارخسين ائل ايچينده گؤيه هرگؤن آيريليق ناله سی زاري

دايانيب ظولم قاطاري                   هيجرانين گئتدي بازاري

اوچولوب هم اوچاجاق بئرلينه بنزرلر حاصاري

گؤرورم حيس ائديرم         گؤزله ييللر يولومو

گل آپار كورپو دؤزلت جوت قولومو

    بهمن نصیرزاده (آراز)

ایضاح: شکیلده، بهمن نصیرزاده (آراز) جنابلاری اوستاد بهرام اسدی ایله بیرلیکده

ارسال دیدگاه