عاشق پاشا و غریب نامه

عاشق پاشا يكي از بزرگترين شاعران قرن هفتم هجري است كه شهرتش از خراسان تا آناتولي را درنورديده و با آفرينش آثار عرفاني خويش در قلب مردمان زيسته است، اكثر منابع از او به عنوان شيخي والامقام، عالمی بزرگوار، زاهدي پرهيزگار و سياستمداري دانا ياد كرده­اند، اصل او از خراسان است، اجداد او از بزرگان شیوخ در خراسان بوده­اند. با خبر آمدن مغولها بسوی غرب، بسیاری از اندیشمندان و صنعتگران خراسانی مسیر غرب را در پیش گرفتند و به آذربایجان و سپس آناتولی رفتند. اين كوچ كردنها در طول قرنهاي ششم و هفتم از خراسان به آناتولي به صورت ممتد دامنگير شاعران تركي­گوي بوده است. اجداد عاشق پاشا نیز جزو همین مهاجران بوده­اند. خانواده­ی عاشق پاشا افرادي انديشمند و اديب بوده و متفكراني چند به جامعه­ي ادبي ارزاني داشته‌اند، از جمله‌ي اين بزرگان مي‌توان الیاس بابا، الوان چلبي، شيخ سليمان و مورخ نامي عاشيق پاشازاده (درويش احمد عاشقي) را نام برد. عاشق پاشا نزد بزرگان زمان پرورش يافته، به زبانهاي فارسي، عربي، عبري و يوناني نيز تسلط يافته و به وضع و زندگي مردم مشرق­زمين وقوف كامل يافته است، او در فعاليتهاي سياسي دوران مشاركت داشته، به عنوان سفير به مصر رفته، وزارت تيمورتاش فرزند امير چوپان را عهده‌دار بوده و مدتي نيز به عنوان والي آناتولي خدمت كرده است، زمانی نیز سر به شورش برداشته اما عصيانش به شدت سركوب شده و  مجبور به فرار به سوي مصر شده است كه البته در مصر دستگير و محبوس مي‌گردد و تا سال ۷۱۰ه در زندان بوده و در آنسال به خاطر كهولت و بيماري از زندان آزاد مي‌شود و به آماسيه  مي‌رود‌، مدتي كوتاه در قيرشهر سكني مي‌گزيند و در اثر بيماري در سال ۷۱۱ هـ  دار‌ فاني را وداع مي‌گويد.[۱] از عاشق پاشا چندین اثر ماندگار برای ما بیادگار مانده است که اثر غریب نامه در راس این آثار قرار دارد و مثنوی بزرگی است در حجم ۱۲۰۰۰ بیتی.

۱) م.كريمي، غريب نامه و عاشيق پاشا، زنجان، انتشارات زنگان، ۱۳۷۸٫

این اثر سترگ توسط انتشارات نباتی در تبریز در ۵۲۰ صفحه منتشر شده است.

ارسال دیدگاه