دوم خرداد – سالروز تولد پروفسور دکتر علی اکبر ترابی (حلاج اوغلو) مبارک باد!

۲ خرداد سالروز تولد پروفسور علی اکبر ترابی(حلاج اوغلو) بنیان گذار و پدر جامعه شناسی نوین و علوم اجتماعی ایران، متفکر آزاداندیش، دانشمند، فیلسوف و جامعه شناس سرشناس تاریخ معاصر آذربایجان و ایران است.

فارغ التحصیل دکتری تخصصی در رشته های جامعه شناسی و فلسفه علوم از دانشگاه سوربن فرانسه در سال ۱۳۳۶ با درجه اونورابل

استاد دانشکده ادبیات و علوم انسانی و دانشکده کشاورزی و دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تبریز.

بنیانگذار دانشکده ادبیات و علوم انسانی و اجتماعی و دپارتمان های علوم اجتماعی و جامعه شناسی در دانشگاه تبریز.

بنیانگذار جامعه شناسی، مردم شناسی (انسان شناسی)، فلسفه علوم و “تاریخ ادیان و مذاهب” در ایران.

پدر جامعه شناسی نوین و علوم اجتماعی ایران.

برخی از آثار و افتخارات:

تالیف بیش از ۵۰ جلد کتاب:

پروفسور ترابی تنها استاد و دانشمند پر تالیف دانشگاه تبریز و دانشگاههای کشور هستد که بیش از ۵۰ جلد کتاب تالیفی دارند، اکثر کتابهای ایشان تخصصی بوده که برای اولین بار در ایران نوشته شده است و به عنوان منابع اصلی درسی در دانشگاه های کشور بیش از شصت سال است که تدریس می شوند و بارها تجدید چاپ شده اند.

ویراستاری علمی و ادبی بیش از ۹۰ جلد از کتابهای انتشارات دانشگاه تبریز و انتشارات دانشگاه صنعتی سهند تبریز.

اجرای ۵۱ طرح تحقیقاتی، چاپ و ارائه بیش از ۱۹۰۰ مقاله و رساله در کنفرانسها و نشریات داخلی و خارجی.

اهم مسئولیت های اجرائی:

مدیریت گروه های علوم اجتماعی،جامعه شناسی، جامعه شناسی و اقتصاد بطور متناوب، عضو کمیته تخصصی هیئت ممیزه دانشگاه تبریز، نماینده هیئت علمی دانشکده در کمیته منتخب ارتقاء، عضو هیئت تحریریه نشریه دانشکده، عضو کمیته تالیف و ترجمه دانشکده و دانشگاه تبریز

تالیفات:

۱- کتاب دسته گلی دلپذیر از بوستان ادب (۱۳۳۳)

۲- کتاب لغات و اصطلاحات شاهکارهای ادبیات فارسی (۱۳۳۴)

۳- کتاب فروغ مزدانی یا اعتقادات مذهبی ایرانیان باستان (۱۳۳۹)

۴- کتاب نظری در تاریخ ادیان (از لحاظ: مردم شناسی_ جامعه شناسی_ تاریخ ادیان و مذاهب) (۱۳۴۱)

۵- کتاب مبانی جامعه شناسی (به انضمام سازمان اقتصادی و خانوادگی و سیاسی ایران) (۱۳۴۱)

 ۶- کتاب جامعه شناسی روستائی (نظری در زندگانی اجتماعی روستائیان ایران (۱۳۴۱)

۷- کتاب جامعه شناسی و حیات اجتماعی انسان (۱۳۴۱)

۸- کتاب شناخت علمی جامعه و قوانین عینی و اجتماعی (۱۳۴۳)

۹- کتاب روش شناسی (منطق_ شناخت روشهای علوم) (۱۳۴۳)

۱۰- کتاب زبان و ادبیات، مکاتب ادبی (۱۳۴۴)

۱۱- کتاب هدیه (اخلاق و ادب و اجتماع (۱۳۴۴)

۱۲- کتاب علم و معرفت علمی(فلسفه علوم اجتماعی و علوم انسانی) (۱۳۴۴)

۱۳- کتاب انسان شناسی (۱۳۴۴)

۱۴- کتاب مجموعه مصاحبه ها (۱۳۴۵)

۱۵- کتاب مکاتب جامعه شناسی معاصر (۱۳۴۵)

۱۶- کتاب فلسفه های معاصر (۱۳۴۵)

۱۷- کتاب فلسفه علوم (۱۳۴۷)

۱۸- کتاب ضرورت تاریخی و نقش شخصیت در تاریخ (۱۳۴۷)

۱۹- کتاب مردم شناسی (۱۳۴۸)

۲۰- کتاب حوزه های بیو ارگانیک_ آنتروپوراسیال_ داروینسیم اجتماعی_ مالتوزیانسیم دموگرافیک از نظر جامعه شناسی (۱۳۵۰)

۲۱- کتاب جامعه شناسی و دینامیسم اجتماع (۱۳۵۱)

۲۲- کتاب زبان و ادبیات فرانسه به انضمام مکاتب ادبی (۱۳۵۵)

۲۳- کتاب فلسفه سیاسی، نخستین خاستگاه نظری جامعه شناسی معاصر (۱۳۵۶)

۲۴- کتاب جامعه شناسی، نظری در مکاتب جامعه شناسی معاصر (۱۳۵۶)

۲۵- کتاب جامعه شناسی در ایران امروز (۱۳۵۷)

۲۶- کتاب جامعه شناسی ادبیات (شعر نو، هنری در پیوند با تکامل اجتماع) (۱۳۷۰)

۲۷- کتاب ائینالی، ائل داغی  تبریز، گونش یوردو (۱۳۷۲)

۲۸- کتاب جامعه شناسی ادبیات فارسی (از دیدگاه جامعه شناسی) (۱۳۷۶)

۲۹- کتاب جامعه شناسی هنر و ادبیات ( مثلث هنر) (۱۳۷۹)

۳۰- کتاب کعبه دلها به لطافت نسیم به صلابت کوه (۱۳۷۹)

۳۱- کتاب تغییرات اجتماعی، توسعه و آینده نگری (۱۳۸۱)

۳۲- کتاب جامعه شناسی تبلیغات (۱۳۸۱)

۳۳- کتاب مکاتب ادبی و اجتماعی: آماده چاپ

۳۴- کتاب رادمردی و فرزانگی: آماده چاپ

۳۵- کتاب جامعه شناسی اخلاق و دانش: آماده چاپ

۳۶- کتاب پژوهشی در فرهنگ ایران: آماده چاپ

۳۷- کتاب شعر زندگی در پیوند با تکامل اجتماع: آماده چاپ

۳۸- کتاب مجموعه اشعار ترکی(۱): آماده چاپ

۳۹_کتاب مجموعه اشعار ترکی(۲): آماده چاپ

۴۰- کتاب مجموعه اشعار فارسی(۱): آماده چاپ

۴۱- کتاب مجموعه اشعار فارسی(۲): آماده چاپ

۴۲- کتاب جامعه شناسی علوم و معارف: آماده چاپ

۴۳- کتاب جامعه شناسی دیروز و امروز: آماده چاپ

۴۴- کتاب دانش و فرهنگ و فرزانگی از دیدگاه جامعه شناسی: آماده چاپ

۴۵- کتاب بدهکاران و بستانکاران شعر کلاسیک: آماده چاپ

۴۶- کتاب پژوهشهای علمی: آماده چاپ

۴۷- کتاب پله کان تکامل از انعکاس آینه دار تا شعور انسانی: آماده چاپ

۴۸- کتاب مرزهای شعر، نگاهی به شعر دیروز و امروز ایران: آماده چاپ

۴۹- کتاب منظومه آی اوجا داغ ائینالی: آماده چاپ

۵۰- کتاب منظومه تاریخ، شاعیر باخمیندان (شیخ محمد خیابانی): آماده چاپ

نمونه ای از اشعار ترکی پروفسور دوکتر علی اکبر ترابی:

 

               باریشیق نغمه سی

باریشماز شاعیر هاچان باریشار؟

قوی ووروشسون دایانیقلی داغیمیز

پارچالاییب قووسون اوزوندن

قارشیسیندا دایانان هر نه قارانلیق توره دن هرزه دومان وار؛

قوی دوروشسون یاراشیقلی باغیمیز

یول آچاراق یای _ یازا قیشدان

پاک یئنیلسین نه کی یئر اورزه یامان اولدوروجو شاختا بوران وار.

قوی بولانلیق نه کی چای وارسا دورولسون،

چای _چمنده صونالار مجلسی شنلیک له قورولسون،

ائل یولوندا چاپان آت صاحیبی

داشلیق قایالیق اولسادا یوللار

نه ییخیلسین، نه یورولسون.

حق گونش نور ساچاراق هر یانی توتسون،

ظولوم آدلی نه گولک وارسا قورتسون،

بشریت نه یامان وارسا، یالان وارسا، سوپورسون،

قاموسوندان داها ناکس لیگی سیلسین،

ظالمین، قولچوماغین نسلی کسیلسین،

جانا وارلیق دبی نی انسان اونوتسون؛

حاخلی سان اوندا دئسن کی:

نه شیرین دیر، نه یئرینده، گوزه ل ائللرله باریشماق،

یئری واردیر دئیه سن اوندا:

گره ک گویلره آل تاپمادا ائللرله یاریشماق.

قوی بوتون یئر اوزو گولسون،

عشق بال تک هر اوره کده اریسین

دیلده، سوز اولدوقدا، سوزولسون.

نه ظولوم، نه دوگوش اولسون،

آیریلیقلار دگیشیلسین، گوروش اولسون،

هر سوآل: بیرکونول آلما، هر جواب: بیر اوپوش اولسون.

هر بیر انسان بیر “عاشیق”، هر “عاشیق” انسان اولانین فیکرینه قالسین،

سازینی قوینونا آلسین،

باریشیق نغمه سی چالسین.

باریشاق “من”لریمیز بیر ائل ه دوندوکده “بیز” اولسون؛

قاریشاق چایلاریمیز دالغالی صونسوز دنیز اولسون؛

دونیامیزدا نه عداوت نه کدورت، نه سوز اولسون؛

گوزه ل ائللرده محبت له وفا دیز به دیز اولسون؛

عالمه بسدی محبت گونشی تا کی قیزیشسین؛

نه سویوقلوق کوره میزده نه سازاخ، شاختا، بوز اولسون؛

“#حاللاج” ین سوزلو سسله نه ره ک عشق هاواسیندا،

سوزلو “عاشیق” سازی اولدوقدا دئمک سازلی سوز اولسون.

تعهد

یاران! کبوترم،

کبوتر چالاک نامه بر.

در راه بوده ام همه روز و در گذر،

اینک نوین پیام، شاید نوین خبر.

نشنیده هیچ کس ز من این گفته:

“خسته ام “

من پای بند نامه بر پای بسته ام.

همراه ماه و مهر،

آزاد در سپهر،

نه نشسته ام به برجی و بر بامی و دری؛

نگرفته ام به پیش ره و رسم دیگری؛

نشنیده ای ز هیچکس این گفته را که من

پیمان این پیامگزاری شکسته ام.

گاه گذر ز سینه گسترده فضا،

در راستای منزل پر مهر و با صفا،

بی کمترین خطا

در خط بوده ام، خط زیبای آشنا؛

گاه فرود نیز به مهر و فروتنی

با صد امید پیش عزیزان نشسته ام.

شعرم،

همان کبوتر چالاک تیز پر،

در نور آفتاب جهانتاب در گذر،

آزاد در سپهر خیال و ره هنر،

پایبند یک پیامم و یک عهد بسته ام؛

در بند این تعهد و رسم خجسته ام.

شعرم،

همان کبوتر چالاک تیز پر،

در راه بس دراز، به اعماق آسمان،

بی اعتنا به نعره طوفان بی امان،

بس پرده های ابر سیه را دریده ام،

پست و بلند و نیک و بد از اوج دیده ام،

از دانه ها گذشته و از دام رسته ام.

شعرم،

به “جام” حافظ و در “نای” مولوی

“آب حیات” عشقم و جانسوز “آتشم”؛

هر چند تلخکام و خونین دلم ولیک

چون جام خنده بر لبم و شاد و سر خوشم.

عطری ز بامدادم و آنم که”زندگی” است؛

سوزی ز برف و باد “زمستان” شاعرم؛

شعرم،

پیامگزارم، کبوترم،

اینک بیا ! به بام عزیزان نشسته ام،

من پایبند نامه بر پای بسته ام.

              آبان ماه ۱۳۴۰ (ع.ا.ت)

ارسال دیدگاه